Son zamanlarda çok popüler olan bir konu bu. Özellikle facebook gibi insanı “köşe” yapan örneklerden sonra, herkes en az bir kere nasıl bir fikir bulsamda ortalığı duman etsem diye düşünmüştür. Aslına bakarsanız asıl problem fikir bulmak değil, yapılabilir fikir üretmek.

Amazon, Yahoo gibi bir gecede efsaneleşen şirketlere baktığınızda, gerçekten internette ilkleri gerçekleştirdiklerini görürsünüz. Şöyle düşünebilirsiniz, “o zamanlar internet henüz yeniydi ve fikir bulmak kolaydı!”. Fakat bende size şöyle derim, “şimdide teknikler o zamankinden daha gelişmiş ve internet yapısı o zamankinden çok daha kapsamlı”.  Bu cümleden kastım şu; özellikle Web 2.0 gibi kavramların gelişmesi, insanların internetten beklentilerinin olgunlaşması ve teknolojinin bize birşeyler üretebilmemiz için birçok yeni olanak sunması gibi olaylar göz önüne alındığı zaman, bugün fikir üretmek eski zamanlara göre daha kolay olmalı.

Fikir Üretmek

Burada öne çıkan madde şudur; “İnsanların internetten beklentilerinin olgunlaşması“.  Siz kendinizi örnek alın, en çok nelerden hoşlanıyorsunuz ? ya da hangi servisleri kullanmayı tercih ediyorsunuz ? Cevap aslında çok basit, Hayatınızı Kolaylaştıranları! Yani ihtiyaçlarınıza cevap verenleri. Buradan yola çıkarsak, “insanların nelere ihtiyaçları vardır?” sorusuyla karşılaşırız -ki bu sorunun cevabı bizim müstakbel iş fikrimiz oluyor. Bu günün koşullarında hala daha internette insanların ihtiyaç duyabileceği birçok servis bulunmuyor. Yani hala daha yeni fikirler üretilebilir. Bir diğer yöntem olarak, önceden yapılmış şeyler üzerine kendi fikirlerinizide ekleyip, sunmakta olabilir. Bunu en iyi Microsoft yapıyor ve görüldüğü üzere gayet tutan bir teknik.

İnsan yapısını daha iyi anlamaya çalışmakta bir yöntemdir. Örneğin sosyalleşme ve sosyal statü ihtiyacı gibi kavramlar kullanılarak bugün neler yapıldığı ortada. Bunun için modern iletişim kuramlarından faydalanabilirsiniz.

Fikir üretmek için elinizde çok önemli bir kaynak var; kendiniz! Bu yazıyı okuduğunuza göre sıkı bir internet kullanıcısınız. Bu durumda belirli beklentileriniz var. Bu sebeple kendinize şunlar sorun :

• Benim neye ihtiyacım var ?
• İlgi alanlarım neler ve bunlarla ilgili internette neler var ?
• Acaba ilgi alanlarımla ilgili neler yapabilirim ?
• İlgi alanlarıma giren konularda daha önce yapılmamış neler olabilir?
• Bu alanlarla ilgilenen insanların hayatalarını nasıl kolaylaştırabilirim ? İstedikleri şeye nasıl ulaştırabilirim ?

Bu soruları etrafınızdaki insanlara da sorun. Cevapları internetteki popüler eğilimlerle (sosyalleşme gibi örneğin) birleştirdiğiniz zaman, elinize bir iş fikri geçmemesi için hiçbir neden kalmaz.

Bir diğer yöntem olarak, araştırma yapabilirsiniz. Bu konuda düşünün, insanları ele alın. Acaba bu insanlar neler ister diye düşünün. İnternetin temeli bilgi olduğuna göre, insanları belirli bilgilere nasıl daha kolay eriştiririm diye düşünebilirsiniz. Problemli olan noktalar bulmaya çalışın. Sizde göreceksinizki çok temel alanlarda bile çok problemli yerler var.

Fikri Hayata Geçirmek

İşte en problemli yer burasıdır. Bir fikir bulunmuştur ama bulmak başka şeydir, yapmak ayrı şey. Bir iş fikrinin herşeyden önce çok önemli bir kritere sahip olması gereklidir : “yapılabilirlik”. Eğer fikriniz bazı nedenlerden yapılabilir değilse (teknik nedenler, çeşitli kaynak sıkıntıları, vs) bunları sonraya saklamayı düşünebilirsiniz. Diğer türlü işin en zor kısmına gelindi demektir. Bir iş fikrini gerçekleştirmek için, o fikrin bütün özelliklerini en baştan belirlemelisiniz. Geliştireceğiniz yapının sadece işine odaklanmasını sağlamalısınız. Örneğin, blogları indeksleyen bir yerde, hava durumlarının gösterilmesi saçma olur. Diğer türlü başarı oranı düşecektir. Çünkü insanlar sadece aradığı işe hizmet eden servislerden hoşlanırlar. Bunun en büyük örneği Google’dır. İkinci adım olarak işi nasıl yaptıracağınızı belirlemelisiniz. Gerekli özelliklere sahipseniz, yazılım ve tasarım kısmını kendiniz veya tanıdığınız kişilerle yapabilirsiniz. Eğer böyle bir olanağınız yoksa, profesyonel yardım alarak -mesela freelence çalışan tutarak- bu işi yapabilirsiniz. Her halükarda gördüğünüz gibi cebinizden bir miktar para çıkacaktır. Zaten bana göre sıfır sermayeyle hiçbir iş olmaz. En azından çok küçük bir miktar olsa bile belirli bir sermayenin olması gereklidir.

Eğer iş fikriniz için gerçekten para gerekiyorsa ve siz buna sahip değilseniz, bu fikri başka firmalarla ortak yapmayı düşünebilirsiniz. Emin olun birçok firma bununla ilgilenmek isteyecektir. Özellikle yabancı menşeili firmalar. Dediğim gibi fikir sağlam olduktan sonra sponsor bulmak çok sorun değildir. Diğer taraftan Golden Horn Ventures gibi risk sermayesi şirketleriyle de görüşebilirsiniz. Bu konuda -özellikle innovate etkinliği hakkında- bir yazı daha yazmayı düşünüyorum.

Bir başka yazıda ise genel olarak yazılım dünyasında iş fikri geliştirmeyi ele alacağım. Bu konuda en az İnternette iş fikri bulma konusu kadar önemli.