Özellikle Ankara’da bulunanan yazılım firmalarının büyük çoğunluğu sıklıkla Kamu Kurumlarına iş yaparlar. İstanbul’da bu o kadar yaygın değildir. Kamu kurumlarının Ankara’da bulunması tabiki bunun en önemli nedeni.

Ankara firmalarının çoğunluğu gözünü başka işlere kapamıştır. Bunun sebebi Kamu işlerinin tabiri caizse “ballı” olmasıdır. Kurum sonuçta yapılan işi beğenmese bile siz bir sözleşme imzalamışsınızdır ve ancak çok uç durumlarda ceza yiyebilirsiniz. Önemli olan zamanında iyi ya da kötü ortaya birşeylerin çıkartılabilmesidir. İşte bu sebepten birçok kamu projesi hüsranla sonuçlanmıştır.

Bu tip projelerdeki en büyük risk ceza yemektir. Eğer proje süresi verilenden çok fazla sarkarsa veya işler kurumun istediği gibi gitmezse ceza yemeniz kaçınılmaz olur. Bu durumda, para cezasından kamudan men cezasına kadar geniş bir yelpaze mevcuttur.

İhaleler

Kamuya iş yapabilmenin birinci anahtarı ihalelerdir. Kamu kurumları hiçbir alımı ihaleye sokmadan alamazlar. Kamu İhale Kanunu (KİK) ile ihale süreçleri belirlenmiştir. Çok sıkışık durumlarda ancak devlet kurumları “Doğrudan Temin” denilen yöntemle alım yapabilirler.

Peki bir yazılım firmasının kamu kurumlarına iş yapabilmesi için neler gereklidir ?

1. Öncelikle biraz tecrübeniz olmalı. Genellikle ihale koşullarında, “en az bir proje tamamlamış olmak” koşulu bulunur.
2. Daha önce en az bir projede bulunmuş en az bir elemanınızın bulunması lazım.
3. Müşteri ilişkilerinizin sağlam olması lazım. Yani sadece satışı düşünmemelisiniz. Sonrası için teknik destekte önemlidir.
4. Sıkı satış elemanlarınızın ve bir stratejinizin olması lazım. Eğer elinizde halihazırda bir ürün varsa (örneğin personel otomasyonu gibi) bunu kurumlara direkt olarak satabilirsiniz. Bu ihaleleri takip etmekten çok daha kolay bir yöntemdir. Bunun için ürününüzün arkasında birkaç referansı bulunması önemlidir.

Kamuya iş yaparken nelere dikkat etmek gerekir ?

1. Memur kesimiyle iş yapmak zordur. İşlerine gelen şekilde davranmak gibi bir huyları vardır genellikle. Ayrıca benim başıma çok sık geldiği gibi söyledikleri şeyleri daha sonradan söylemediklerini idda edebilirler. Bu sebeple alınacak verilerin yazılı ve imzalı alınması önemlidir.
2. İşle ilgili bütün isteklerin alınması gereklidir. Tabi ki bunlar değişikliğe uğrayacaktır, buna göre planlanması uygun olur.
3. Planlı olun ve bütün yazılım geliştirme süreçlerine uyun.
4. İşleri zamanında yetiştirmeye çalışın.
5. Tutamayacağınız sözler vermemeye çalışın.
6. Firmanızı tanımlayabilecek CMMI, ISO gibi belgeler edinilmesi çok yararlı olacaktır. Örneğin Askeri Kurumlar en az CMMI 3 standardını zorunluluk olarak koşar.
7. Kullandığınız yazılımlar kesinlikle lisanslı veya açık kaynak kodlu olsun. Sonuçta Kamu kurumlarına iş yapıyorsunuz, onlara lisanssız bir Oracle vermek çok kötü bir hareket olacaktır. Ayrıca bir yazılım geliştirme firmasının lisanssız yazılım kullanması bana göre büyük bir ironidir.

Kamu projelerinde dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta, insanların kafalarında oluşmuş öngörülerdir. Örneğin projenizde Oracle veritabanı kullanıyorsanız bu bir avantaj olarak görülebilir. Kamu görevlileri tarafından genelde Oracle “güvenli” aktedilir. Oracle veritabanı Sql Server dan daha gelişmiş olabilir belki, ama sizin projenizde Oracle yerine Sql Server kullanmak için birçok sebebiniz olabilir. Sonuçta seçim sizindir ve bu seçimi mantıklı ve ikna edici bir şekilde açıklamanız gereklidir. Örnek olarak, benim geliştirdiğim orta ölçekli bir projede, sırf kurum memnun olsun diye Oracle veritabanı kullanmıştık. Bu da yazılım maliyetini gereksiz yere epey bir artırmıştı. Tabii ki bu sadece bir örnek, veritabanı uygulamalarından başkada bu konuya örnek verilebilecek çok alan var. Söylemek istediğim, bu ve bunun gibi önyargılara dikkat edilmesinin gerekliliğidir.

Sonuç olarak kamu kurumlarına iş yapmak genel olarak zorlu bir süreçtir. Çok büyük firmaların bu sektörde olduğunun bilinciyle davranmak gereklidir. Örnek olarak siz elinizdeki bir ürünü satmak isterken, büyük bir firma aynı ürünü kurumlara bedava olarak verebilmektedir. Bu durumda sizin ürününüzü destekleyecek yardımcı araçlarla donatmanız gerekir. Bu araçlara örnek olarak, eğitim sempozyumları, çok güçlü destek gibi şeyleri sayabiliriz. Yani bir şekilde müşteriye ürününüzü alması için bir neden vermelisiniz.

Bu anlattıklarımdan gözünüz fazla korkmasın, kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu işler çok fazladır. Özellikle devletin sayısallaşması (e-devlet) konsepti çerçevesinde bu ihtiyaç sürekli bir artış grafiği çizecektir. Şu anda Türkiye, birçok dünya ülkesine göre bu yatırımlarda düşük bir seviyededir. Fakat Avrupa Birliği süreçleri ve diğer gelişmelerle bunun gittikçe artacağını düşünüyorum.