Bu aralar Paul Graham‘ın Hackers and Painters kitabını okuyorum. Ä°lk bakışta anlaşıldığının aksine kitap güvenlikle ilgili bir konu iÅŸlemiyor. Bilmeyenler için söylemekte fayda var, hacker aslında bilgisayar uzmanı anlamına geliyor. Unix zamanında uzman yazılımcılar ve sistemciler bu isimle anılırdı. Yani kitap aslında yazılım geliÅŸtiriciler hakkında.

Neyse efendim, bu kitaptan bana yazacak çok malzeme çıkacağı kesin. Daha ikinci bölümdeyim ve not aldığım birçok baÅŸlık var. Bunlardan biriside, aslında her programcının fark yaratacak birÅŸeyler yapmak istemesiyle ilgili. Kitapta programcıların yapmak istedikleri zevkli iÅŸlerin çoÄŸunun para etmemesi nedeniyle sıkıcı bir “gündüz iÅŸine” sahip olduklarından bahsediliyor. Bu sava kesinlikle katılıyorum. Benim bugüne kadar karşılaÅŸtığım programcıların birçoÄŸu aslında yaptıkları iÅŸlerden çokta memnun deÄŸil. Çünkü asıl zevkli iÅŸler ülkemizde pek yapılmıyor. ÖrneÄŸin, oyun programcılığı, iÅŸletim sistemi programcılığı gibi. Biz daha çok veritabanı sistemleri, otomasyon, -çok zevkli olmakla beraber- elektronik/bilgisayar iÅŸleri ve internet projeleri geliÅŸtiriyoruz. Birisi hariç bütün bunlardan kusacak duruma gelmiÅŸ biri olarak artık istediÄŸim iÅŸleride yapmayı düşünmeye baÅŸlamıştım zaten. Bunun bir meyvesi olarak bir süredir XNA ile ilgileniyorum.

Bu gündüz işleri bizleri kısıtlar, yaratıcılığımızı öldürür. Aslında normalde yapmayı istemediğimiz, sıkıcı işlerdir. Fakat sektör bu yönde ilerlediği ve bizimde doğal olarak para kazanmaya ihtiyacımız olduğu için bunları yaparız. Peki bu durumdan nasıl kurtulabiliriz? Cevap aslında hergün kullandığımız binlerce yazılımın ardında saklı : Açık kaynak projeleri!

Açık kaynak projeleri, dünyanın her yerinden birçok gönüllü yazılım geliÅŸtiricinin ve diÄŸer görevlerde çalışanların biraraya gelerek ürettikleri projelerdir. Bunlar genelde internet üzerinde bulunan belli “community“lerde (topluluklarda) yürütülür. Bu topluluklara örnek olarak, SourceForge veya Google Code örnek verilebilir. Burada bulunan depolar (genelde SVN veya CVS) sayesinde proje dağılımı kolaylıkla gerçekleÅŸtirilebilir.

Peki bir açık kaynak projeye katkıda bulunmak programcıya neler sağlar?

1. Bir kere gerçekten yapmak istediğiniz şeylerle uğraşma fırsatı elde edersiniz. 
2. Çokuluslu ve uzaktan yönetimli projelerde deneyim kazanırsınız
3. Açık kaynak projeler programcılık konularında da size çok şey katar. Burada uzman programcıların yazdıkları kodları inceleyebilir, kurdukları yapıları takip edebilirsiniz. Bu size çok büyük bir deneyim olarak geri döner.
4. Açık kaynak felsefesine katkıda bulunmuş olursunuz. Bu sizin geceleri daha rahat uyumanızı sağlar mı bilemem ama gerçekten muhteşem bir duygudur.
5. Birçok insan sizin geliştirilmesine katkıda bulunduğunuz bir yazılımı kullanır ve etrafta bununla ilgili şeyler duymak çok güzeldir.
6. Özellikle yurtdışında size köprü olacak birçok tecrübeli insanla tanışırsınız.

Açık kaynak projelere destek vermeyi harika yazılımlar geliştirebilmek için bir fırsat olarak görmelisiniz. Bunun gerçekten sonu yok. Yanlız özellikle yurtdışında bazı firmalar (örneğin Microsoft) çalışanlarının bu tarz projelere destek vermelerini yasaklamış durumdalar. Aynı kitabın yazarı gibi bende buna şaşırıyorum. Zaten programcılığı sevmiş birisini siz tutamazsınız, o kendi istediklerini yapar ve bu kendisini çok daha fazla geliştirmesine vesile olacağı için sizede yarar.

Ãœlkemizde birkaç sebepten açık kaynak projelere destek düşük durumda. Bunlardan ilki, firmaların çalışanları son enerji damlasına kadar sömürmelerinden dolayı, geliÅŸtiricilerin bir gece iÅŸi için pillerinin bitmesi. Bunu bende çok yaÅŸadım/yaşıyorum. Åžirketler insanları, suyunu sıkacak süngerler olarak görmekten vazgeçene kadar bu böyle devam edecektir. Bu durum aynı zamanda çalışanların yapılan konferanslara, seminerlere ve eÄŸitimlere katılamamalarını, boÅŸ zamanlarında kendilerini geliÅŸtirememelerini de saÄŸlıyor. Yazılım geliÅŸtiriciler çoÄŸu meslek grubundaki insanların aksine iÅŸlerini sadece “iÅŸleri” oldukları için yapmazlar. Onlar daha çok bu iÅŸi sevdiklerinden dolayı boÅŸ zamanlarında bile kendilerini geliÅŸtirmeye çalışırlar. Fakat bu sistem bunun bile önüne geçmektedir.

İkinci sebep olarak açık kaynak projelere katılmanın ne demek olduğunun farkında olunmamasını görüyorum. Ülkemizde bu kültürün yeni yeni yerleşmesinden dolayı bu böyle. Bizde hala parayı veren düdüğü çalar mantığı var. Ama yavaş yavaş bununda değiştiğini görmek çok güzel.

Kişisel olarak, bir süre öncesine kadar özellikle php ile geliştirilen açık kaynak projelere katkıda bulunuyordum. Fakat son zamanlarda gerek zamansal problemler gerekse de artık internet projeleriyle ilgilenmek istememden dolayı bıraktım. Zaman bulduğumda daha farklı açık kaynak projelere destek vereceğim.

Herkes kendi bilgi seviyesine göre bir proje bulabilir, açık kaynak toplumu oldukça geniş. Sizde kendinize bir gece işi edinin ve bu projelere destek verin. Bir kere başladıktan sonra size kattıklarına inanamayacaksınız.